Terug

Neurotrauma

Neurotrauma’s zijn letsels aan het hoofd. Letsels aan het hoofd zijn beschadigingen aan de schedel, de hersenen of aan beide.

Neurotrauma en het UMC Utrecht

Open en gesloten schedelletsel

Schedelletsel en hersenletsel ontstaan door een oorzaak buiten het lichaam, bijvoorbeeld door een val van de trap of een klap tegen uw hoofd. Het hoeft niet zo te zijn dat de schade aan de hersenen even erg is als de schade aan de schedel. Bij letsels waarbij de schedel plaatselijk door een scherp voorwerp is ingeslagen, zijn de hersenen vaak alleen ter plekke door de ingedrukte botsplinters beschadigd: dit noemt men open schedelletsel. De rest van de hersenen komen er dan goed vanaf. Aan de andere kant is bij letsels die het hele hoofd met grote kracht treffen, zoals bij botsingen in het verkeer, de schedel vaak helemaal gaaf. De hersenen binnenin kunnen dan zeer ernstig zijn beschadigd: dit noemt men het gesloten schedelletsel.

Primaire en secundaire beschadiging

Hersenbeschadigingen kunnen we indelen in primaire en secundaire beschadigingen.

  • Primaire beschadiging ontstaat direct door het letsel. Vaak zijn het letsel en de beschadiging zo erg dat we er niets meer aan kunnen doen. Maar soms is het letsel niet zo ernstig, en is de primaire beschadiging niet direct dodelijk.
  • Secundaire beschadiging van de hersenen ontstaat als uw bloeddruk te laag is door bloedverlies tijdens het ongeval. Daardoor krijgen uw hersenen te weinig bloed of zuurstof, en is de kans op overleving klein.

Soorten schedelletsel

Er zijn drie soorten schedelletsel:

  • De lineaire schedelfractuur of schedelbarst. De lichtste vorm van beschadiging van de schedel is de barst in het schedelbot.
  • De schedelbasisfractuur. Dit is een schedelbarst in de schedelbasis.
  • De impressiefractuur. Hierbij is het schedelbot door geweld ingedrukt.

Soorten hersenletsel

Er zijn twee soorten hersenletsel waarbij de schedel niet beschadigd is:

  • Hersenschudding: dit is de lichtste vorm van hersenletsel. U verliest na een val of klap kort uw bewustzijn. Als u wakker wordt, bent u uw herinnering van tijdens en vlak voor het ongeval kwijt.
  • Hersenkneuzing: hierbij duurt uw bewustzijnsverlies langer en is dieper, en u hebt neurologische stoornissen zoals verlammingen.

Vooruitzichten

Hersenletsel als gevolg van een ongeval is een ernstige zaak. Toch loopt het vaak wel goed af. Factoren die een slechte uitkomst bepalen zijn vooral (hoge) leeftijd en duur en ernst van het bewustzijnsverlies bij binnenkomst. We kunnen op grond van deze gegevens ongeveer voorspellen hoe de prognose zal zijn. Maar de afwijking van zo'n voorspelling is zo groot dat de meeste artsen zich daaraan niet zullen wagen. Voor partner en de familie betekent dit een periode van grote onzekerheid, omdat meestal pas na enkele weken enige duidelijkheid over de te verwachten afloop ontstaat.

Onderzoek en diagnose

Bij opname op de SEH onderzoeken we u om de ernst van het letsel vast te stellen. In veel gevallen doen wij onderzoek met behulp van een CT-scan. Met deze techniek kunnen wij in de hersenen kijken: wat is er daar gebeurd? Waar precies? Wat is de schade? Soms maken we in een later stadium nog een MRI-scan. Die geeft aanvullende informatie over de oorzaak en de ernst van de schade.

Behandeling Neurotrauma

De behandeling is erop gericht om secundaire beschadigingen te voorkomen. We verplegen en bewaken de patiënt daarom op een intensive care-afdeling. De patiënt krijgt voedsel en vocht toegediend via een infuus. Ook wordt de patiënt beademd. We controleren regelmatig het zuurstof- en koolstofgehalte, en ook het gehalte aan rode bloedlichaampjes houden we goed in de gaten. De patiënt bewaken we vooral om complicaties vroegtijdig te signaleren en behandelen. 

Revalidatie

Als er sprake is van ernstig hersenletsel, is er soms direct na de ziekenhuisopname al revalidatiebehandeling nodig.  Dit kan plaatsvinden op de polikliniek revalidatie van het UMC Utrecht, of in een revalidatiecentrum of een verpleeghuis met revalidatiemogelijkheden in uw woonomgeving.

Het kan ook zijn dat u pas na een aantal maanden merkt dat u blijvende problemen heeft met bewegen, denken, dagelijks activiteiten of het oppakken van uw werkzaamheden. Ook dán kan revalidatiebehandeling nodig zijn. We houden dit in de gaten tijdens de nacontroles en u kunt ook  met uw huisarts bespreken of verwijzing naar een revalidatiearts zinvol is. In de revalidatie werken we aan uw herstel en aan het verbeteren van uw conditie. Er is veel aandacht voor:

  • geheugen en concentratie
  • vermoeidheid
  • terugkeer naar werk
  • stemming
  • acceptatie

Ook uw familie en andere naasten betrekken we bij de behandeling.

Cognitieve revalidatie

Na hersenletsel kunt u problemen hebben met denken. Deze problemen noemen we ook wel cognitieve klachten of cognitieve stoornissen. Cognitieve functies zijn geen spieren die sterker worden door veel te trainen. Het is daarom effectiever om met de cognitieve klachten te leren omgaan. Dit heet ‘compenseren’. Compenseren betekent dat u taken op een andere manier gaat uitvoeren dan u voorheen gewend was, waarbij u rekening houdt met uw beperkingen. 

Onzichtbare gevolgen

Er kunnen  ook problemen op het gebied van het denken ontstaan; bijvoorbeeld geheugen- of concentratieproblemen. Tot slot komen vermoeidheid en veranderingen in gedrag of emoties vaak voor. We noemen deze gevolgen ook wel de onzichtbare gevolgen.

Gevolgen van hersenletsel

Het behandelteam van de afdeling Revalidatie zal u hierover adviseren.

Meer informatie

Patiëntenfolder

Hebt u vragen?

Contact en afspraak

Hebt u vragen, of wilt u een afspraak maken? Neem dan contact op met de polikliniek Algemene en Acute Neurochirurgie.

Polikliniek

Verpleegafdeling

Specialisme